Ελληνικό ελαιόλαδο: Μύθοι και πραγματικότητες

Μανώλης ΣαλιβαράςΟ κ. Μανώλης Σαλιβαράς μίλησε για το ελαιόλαδο στη Μαίρη Γρηγοριάδου της Grekomania στα πλαίσια του 1ου Φεστιβάλ Ελαιολάδου που πραγματοποιήθηκε πριν λίγο καιρό στη Θεσσαλονίκη. Ο κ. Σαλιβαράς είναι εργαστηριακός αναλυτής, εξειδικευμένος γευσιγνώστης στον κλάδο ποιοτικού ελέγχου του ελαιολάδου και διευθύνει τo διαπιστευμένο από το Διεθνές Συμβούλιο Ελαιολάδου εργαστήριο ​​Multichrom.Lab.

κ. Σαλιβαρά, πώς βλέπετε αυτή την πρώτη Έκθεση για το ελαιόλαδο στη Θεσσαλονίκη;

- Πρόκειται για μια ενδιαφέρουσα προσπάθεια, καθώς τα τελευταία χρόνια δεν γίνονται εκθέσεις αποκλειστικά στο κομμάτι του ελαιόλαδου όπως στο παρελθόν. Με την οικονομική κρίση βλέπουμε πλέον το ελαιόλαδο να συμμετέχει μόνο σε μεγάλες εκθέσεις τροφίμων.

Ποιο κομμάτι της αγοράς καλύπτει το ελληνικό λάδι στις διεθνείς αγορές;

- Σαν χώρα μπορούμε να κινηθούμε σε πωλήσεις στο εξωτερικό στο χώρο του ελαιολάδου υψηλής ποιότητας. Στο χώρο της μαζικής κατανάλωσης ελαιολάδου έχουμε χάσει προ πολλού το τρένο. Δεν μπορούμε να ανταγωνιστούμε την Ιταλία και την Ισπανία και κάποιες άλλες χώρες με τις πολύ χαμηλές τιμές τους. Αλλά ούτε και ως προς την ποσότητα, διότι στην Ελλάδα τα πράγματα είναι κατακερματισμένα, δεν υπάρχουν συνεργασίες. Στο παρελθόν έχουν χαθεί μεγάλες δουλειές επειδή δεν μπορούσε μόνο ένας να συγκεντρώσει αυτές τις μεγάλες ποσότητες.

Συνεργασίες δεν γίνονται εύκολα στην Ελλάδα κι έτσι μας έμεινε για να ανταγωνιστούμε το κομμάτι των προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας.

Σε τι επίπεδο βρίσκεται το ελληνικό ελαιόλαδο σε σχέση με το Ισπανικό και το Ιταλικό;

- Η αλήθεια είναι ότι οι Ιταλοί και οι Ισπανοί που είναι οι μεγάλοι ανταγωνιστές μας τα τελευταία χρόνια, έχουν κάνει - σε μικρές βέβαια ποσότητες- στροφή στην υψηλή ποιότητα, που εμείς στην Ελλάδα δεν μπορούμε ακόμη να τους ‘πιάσουμε’. Κάνουμε προσπάθειες τα τελευταία χρόνια και έχουμε κάποια ελαιόλαδα που μπορούν να σταθούν με εκείνα, αλλά δεν είμαστε ακόμη στο ίδιο επίπεδο.

Έχει δημιουργηθεί ένας μύθος - που έχει και μια δόση αλήθειας - ότι τα ελληνικά λάδια είναι καλύτερα.

Είναι όντως καλύτερα, αν μπορούσες να πάρεις όλα τα λάδια της Ισπανίας σαν 1 δείγμα, της Ιταλίας σαν 1 δείγμα και της Ελλάδας σαν 1 δείγμα. Τότε εκεί μπορεί να είχαμε ένα πλεονέκτημα, οργανοληπτικά κυρίως.

Ο μύθος δημιουργήθηκε τα παλαιότερα χρόνια, μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 80, όταν τα περισσότερα λάδια που έβγαζε η Ιταλία – πάνω από το 50%, ίσως και παραπάνω κάποιες χρονιές - ήταν μειονεκτικά, δεν τρώγονταν.

Το ίδιο και οι Ισπανοί, οι οποίοι παράγουν τεράστιες ποσότητες, όμως τα κυρίως προϊόντα τους είναι συνήθως ελλαττωματικά, διότι δεν προλαβαίνουν να ελαιοποιηθούν γρήγορα, οπότε τα μεγάλα λάδια τους (ως όγκος παραγωγής) έχουν προβλήματα. Οπότε εμείς στεκόμασταν οργανοληπτικά καλύτερα.

Τα τελευταία χρόνια όμως που ξεκίνησε αυτό το παιχνίδι με τα υψηλής ποιότητας λάδια, μείναμε λίγο πίσω.

Τι φταίει γι’αυτό;

- Εκείνοι έχουν κάνει αυτό που συνέβη στην Ελλάδα με τους οινοποιούς. Ξέρετε κανέναν οινοποιό που να παράγει πάρα πολύ καλά κρασιά και να πηγαίνει τα σταφύλια του σε άλλο οινοποιείο για οινοποίηση; Όχι. Έχουν κάνει τις δικές τους μονάδες. Όλοι αυτοί οι μικροί παραγωγοί στο εξωτερικό που ξεκίνησαν πριν από χρόνια, ξεκίνησαν κάθετες μονάδες δικές τους, ελέγχοντας έτσι όλη την παραγωγή.

Αυτό έχει γίνει στο εξωτερικό με τα λάδια, αλλά δεν έχει γίνει στην Ελλάδα ακόμα. Νομίζω ότι αυτό είναι το κομμάτι που μας λείπει για να αλλάξουμε και εμείς σελίδα και να έχουμε υψηλής ποιότητας ελαιόλαδα και αρκετά.

Το επίσημο ελληνικό κράτος με τους φορείς του βοηθάει;

- Στην Ελλάδα το κράτος απουσιάζει ακόμα και από απλά πράγματα. Για μένα όμως αυτό δεν είναι δικαιολογία. Περισσότερο με προβληματίζει το γεγονός ότι δεν κάνουν συνεργασίες οι ιδιώτες, παρά το ότι δεν είναι βοηθός το κράτος, κάτι που άλλωστε έχουμε συνηθίσει.